بيش نيست : اول دولت خلفاى خمسه : ابو بكر و عمر و عثمان و على و حسن بن على رضى اللّه عنهم اجمعين . و ابتدا [ ى آن ] مبايعت ابى بكر است و آخر آن جمادى الآخر سنهء احدى و اربعين هجرى كه امير المؤمنين حسن با معاويه صلح كرد . و بزرگى تاريخ هر چهار را در يك بيت گفته است ، شعر : عتيق بج فاروق يوه سنون * يب لعثمان الّا مثلها ثم وه على « 1 » [ 92 ر ] دوم دولت امويان است ابتداى آن تاريخ مذكور و آخرش ابتداى دولت سفاح ربيع الاول سنهء احدى و ثلثين و مائهء هجرى . سوم دولت عباسيان است و اول [ آن ] تاريخ مبايعت سفاح است ، و آخرش شهادت مستعصم خليفه صفر سنهء ستّ و خمسين و ستّمائه . و دولتهاى فرعى نيز سه است : اول دولت علويان به مصر دوم دولت بويهيان سوم دولت سلجوقيان . و هرچه جز اين سه دولت است بر خلافت غالب نشده ، و اگرچه بسطتى يافت . و در اثناى شرح دولت عباسيان احوال هركسى در موضع خود گفته شود ، ان شاء اللّه تعالى . [ 1 - خلافت ابو بكر ] انساب امير المؤمنين ابى بكر ، نام او عبد اللّه بود و نام پدرش ابو قحافه عثمان ، نام مادرش سلمى بنت صخر و كنيتش ام الخير بود ، و او را صدّيق جهت آن خوانند كه در قعدد بود ، چون خبر نبوّت شنيد در حال تصديق كرد . و نسب « 2 » او با نسب پيغمبر عليه السلام ، در مرّة بن كعب بهم رسد . و پدرش ابو قحافه در فتح مكّه مسلمان شد و او را به خدمت پيغمبر عليه السلام آوردند ، و موى سر او سفيد بود . و پيغمبر از بهر تعظيم ابو بكر فرمود ، كه شيخ را در خانه

--> ( 1 ) - اين بيت در متن روشن نيست در آثار ص 21 شعر ديگرى آمده است . ( 2 ) - تج 14 .